Ιστορικός περίπατος στον Κουμπέ Ρεθύμνου από τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ρεθύμνου.

Ιστορικό – φυσιολατρικό περίπατο στην περιοχή του Κουμπέ διοργανώνει η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ρεθύμνου με εμψυχωτή τον κ. Χάρη Στρατιδάκη, μέλος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Βιβλιοθήκης. Ο περίπατος θα λάβει χώρα το Σάββατο 10 Οκτωβρίου, θα ξεκινήσει στις 9.00 το πρωί από την Τρόμπα του Κουμπέ (οδός Ακρωτηρίου) και θα καταλήξει στις 11.00 στη Δημόσια Βιβλιοθήκη, όπου οι συμμετέχοντες αλλά κι όσοι δυσκολεύονται να περπατήσουν, μπορούν να πάρουν μέρος σε ωριαία συζήτηση-προβολή. Σε περίπτωση κακοκαιρίας ο περίπατος θα μετατεθεί σε μεταγενέστερη ημερομηνία.

Η περιοχή του Κουμπέ παρουσιάζει πλήθος και ποικιλία σημείων ενδιαφέροντος, τα περισσότερα από τα οποία θα επισκεφθούν όσοι πάρουν μέρος. Η προϊστορία του τόπου έχει να κάνει με τις ευστατικές μετατοπίσεις της επιφάνειας της θάλασσας και με τα απολιθωμένα οστά θηλαστικών (ελαφοειδών, νάνων ελεφάντων, τρωκτικών κ.ά.) που παρουσιάζονται στις γύρω βραχοσκεπές, κάποια από τα οποία είχαμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε παλιότερα στο Παλαιοντολογικό Μουσείο Ρεθύμνου.

Στα ελληνορωμαϊκά χρόνια η περιοχή διέθετε ένα εκτεταμένο λατομείο λίθου, μέρος του οποίου βρίσκεται σήμερα βυθισμένο στη θάλασσα, γεγονός που δείχνει ότι η καταβύθιση θα πρέπει να ήταν αποτέλεσμα ενός ισχυρότατου σεισμού, όπως εκείνος του 365 μ.Χ., την ένταση του οποίου υπολογίζουν σήμερα οι επιστήμονες σε 8,3–8,7 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ.

Στη συνέχεια θα συναντήσουμε τη γλίστρα (νεώσοικο) που οδηγούσε τα πλοία στη θάλασσα, τις δύο λίθινες γέφυρες του 19ου αιώνα και την περιοχή που επί ενετικής κατοχής ακουγόταν ως «Γναφεδιά», εξαιτίας της λειτουργίας εκεί των οχλουσών δραστηριοτήτων των βυρσοδεψείων. Το όνομά της είχε πάρει από τα «γναφεία», τα ταμπακαριά δηλαδή της εποχής εκείνης. Εδώ υπήρχε επίσης ένας πύργος ακτοφρουράς καθώς και η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, τα θεμέλια της οποίας θα περιηγηθούμε, όχι όμως και τις κρύπτες της, οι οποίες έχουν μετατραπεί σε αποθηκευτικούς χώρους από τις εκεί δραστηριοποιούμενες επιχειρήσεις εστίασης. Να υπενθυμίζουμε ότι και σχετικά πρόσφατα, από τη δεκαετία του 1920 λειτουργούσαν στην περιοχή πολυάριθμα βυρσοδεψεία, με πιο γνωστά τα ονόματα ιδιοκτητών εκείνα των οικογενειών Ξηρουχάκη, Αστρινού, Δερμιτζάκη, Γιακουμάκη, Βόλακα, Δρανδάκη-Τσίχλη και Χαλκιαδάκη κ.ά.

Ακολουθεί στάση στον κυρίως Κουμπέ, στο πηγάδι του και στην θρυλική τρόμπα, προνομιακό χώρο πραγματοποίησης σχολικών εκδρομών μέχρι και τη δεκαετία του 1960. Επί Βενετοκρατίας το νερό της πηγής, το οποίο σε όλες τις εποχές θεωρούνταν εξαιρετικής ποιότητας, είχε μαστευτεί νοτιότερα και διοχετευόταν με φυσική ροή στην πόλη. Επί οθωμανικής κυριαρχίας πάνω από την πηγή είχε ανεγερθεί ο γνωστός και από άλλες περιπτώσεις θόλος 😊 Κουμπές), ο οποίος ονοματοδότησε την περιοχή. Επί Κρητικής Πολιτείας κάτω από τον θόλο παιάνιζε σε τακτές ημερομηνίες η μπάντα των ρωσικών δυνάμεων κατοχής, ενώ εκεί στέγαζε τα τραπεζοκαθίσματά του κι ένα καφενείο.

Στη συνέχεια θα δούμε από κοντά το τηλεγραφείο της «Eastern Telegraph Company», που από το 1871 συνέδεσε την Κρήτη με τη Ρόδο και τη Μικρά Ασία και από το 1873 με την Αλεξάνδρεια, τα Επτάνησα και την Ιταλία. Εάν προλάβουμε θα ανηφορίσουμε στην ιστορική Μονή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα και δεν θα παραλείψουμε να επισκεφθούμε τον σπηλαιώδη δίκλιτο ναό του Αγίου Σπυρίδωνα – Αγίου Ιωάννη Θεολόγου, όπου θα αναζητήσουμε όπως οι παλιότεροι Ρεθεμνιώτες το «σκουφάκι του αγίου».

Στάσεις ξενάγησης θα πραγματοποιήσουμε και στην κατοικία στου Αλμπάν πασά (1886), όπου και η μεζαρόπλακά του, στα εργοστάσια Καψαλιανού και Αγίας Φωτεινής, στον σύγχρονο ναό της Αγίας (συνέχεια εκείνου που απεικονίζεται στον πίνακα Civitas Rethymnae), και στη Δεσποτική Κολύμπα, ενώ θα παρατηρήσουμε και θα συζητήσουμε για τη σημασία της αλοφυτικής βλάστησης της περιοχής. Δεν θα παραλείψουμε να αναφερθούμε στον βιοτεχνικό-βιομηχανικό χαρακτήρα του Κουμπέ κατά τον 20ό αιώνα αλλά και στον διαχρονικό θρησκευτικό χαρακτήρα με τον οποίο περιβάλλονταν.

Περισσότερες πληροφορίες δίνονται από τον εμψυχωτή στο τηλέφωνο 6974026196.

Από τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ρεθύμνου.

Μετάβαση στο περιεχόμενο